Ziołolecznictwo – rodzaje leczniczych preparatów ziołowych

Zioła towarzyszyły ludziom od pokoleń. Używali ich nie tylko do leczenia różnych chorób i dolegliwości, ale także do celów pielęgnacyjnych, kosmetycznych i kulinarnych. Zastosowanie ziół jest bardzo szerokie i można przygotować z nich wiele wartościowych specyfików. Warto je wprowadzić do naszego codziennego życia, gdyż moc ziół jest naprawdę nieoceniona.

Jeżeli chcemy rozpocząć swoją podróż z ziołami i ziołolecznictwem, warto na początku tej drogi zapoznać się z rodzajami preparatów leczniczych, które możemy z nich przygotować. W tym artykule powiemy wam jaka jest różnica pomiędzy naparem, a odwarem. Czym różni się kompres od okładu, a także czym są kataplazmy. Jak przygotować maceraty i nalewki. Zapraszamy więc do lektury.

Rodzaje preparatów ziołowych:

# Inhalacje i parówki

Do przygotowania inhalacji, a także parówek, wykorzystujemy świeże lub suszone zioła. Do inhalacji możemy użyć również różnych olejków eterycznych. Zioła zaparzamy i przelewamy do miski. Pochylamy się nad naczyniem, a głowę przykrywamy ręcznikiem. Wdychamy opary przez około 10-15 minut.

# Kataplazmy

Zioła umieszczamy w torebce z gazy, którą następnie gotujemy. Torebkę z ziołami wykorzystujemy do robienia okładów.

# Okłady

Przygotowany preparat z ziół nakładamy bezpośrednio na skórę.

# Kompresy

Czystą szmatkę (gazę) moczymy w ciepłym lub zimnym naparze (odwarze), a następnie przykładamy do skóry.

# Napary (herbatki)

Świeże lub suszone zioła zalewamy gorącą wodą i odstawiamy do naciągnięcia. Przecedzamy i pijemy. Zawsze używamy świeżo przygotowanych naparów.

# Odwary

Rozdrobnione łodygi i korzenie ziół gotujemy przez kilka minut.

# Wyciągi

Zioła zalewamy zimną, przefiltrowaną lub przegotowaną wodą, a następnie odstawiamy w ciemne, chłodne miejsce na kilka dni.

# Nalewki

Zioła zalewamy roztworem spirytusu i odstawiamy na jakiś czas w ciepłe miejsce. Codziennie potrząsamy, dzięki czemu zioła będą uwalniać swoje właściwości. Po określonym czasie roztwór przecedzamy i przelewamy do czystych buteleczek.

# Maści i kremy

Odparowujemy mocny odwar, a następnie łączymy go z olejem roślinnym lub innym tłuszczem. Dodatek alkoholu lub nalewki ziołowej przedłuży trwałość preparatu.

# Maseczki

Zaparzone ziele łączymy wedle przepisu lub uznania z jogurtem, miodem, wodą, itp. Nakładamy bezpośrednio na twarz lub gazę z wyciętymi otworami na oczy i usta. Zazwyczaj zmywamy maseczkę po około 10-15 minutach. Przed nałożeniem maseczki warto sprawdzić, czy nie wywoła ona u nas podrażnień i reakcji alergicznych.

# Oleje i maceraty

Do naczynia wsypujemy świeże lub suszone zioła, które następnie zalewamy olejem bazowym – olejem słonecznikowym, z pestek winogron, oliwy z oliwek, itp. Naczynie szczelnie zamykamy, a następnie odstawiamy w słoneczne miejsce na około 2-3 tygodnie. Po tym czasie całość dokładnie przecedzamy i przelewamy do buteleczek – najlepiej z ciemnego szkła.

# Olejki eteryczne

Esencje roślinne otrzymujemy drogą destylacji z parą wodną. Będziemy do tego potrzebować specjalnej aparatury. Możemy również znaleźć gotowe olejki w dobrych sklepach zielarskich.

# Kąpiele

Przyrządzamy odwar z ziół, który następnie odstawiamy do naciągnięcia. Całość przecedzamy i dodajemy do ciepłej kąpieli.

Tak jak było wspomniane powyżej, zioła posiadają cudowne właściwości, które w dzisiejszym świecie często są niedocenione. Jednak nie zmienia to faktu, że wachlarz ich zastosowań jest przeogromny – od leczenia różnych dolegliwości, przez kulinaria, aż po kosmetykę. Ziołolecznictwo to wiedza, którą warto zgłębiać i wprowadzać do codziennego życia.

Wrotycz pospolity – charakterystyka

Wrotycz (Tanacetum vulgare L) to roślina, która występuje w klimacie umiarkowanym. Kwitnie od lipca do września. Można ją spotkać na łąkach, wzdłuż linii lasów oraz na przydrożach. Charakteryzuje się żółtymi kwiatami, które zebrane są w gęste koszyczki. Ma intensywny, korzenny zapach przypominający zapach kamfory. Leczniczy surowiec stanowią wszystkie nadziemne części rośliny: ziele, kwiaty, liście oraz owoce.

Wrotycz pospolity – właściwości i zastosowanie

Swoje lecznicze właściwości wrotycz zawdzięcza występowaniu β-tujonu, a także laktonów seskwiterpenowych. Jednak z uwagi na toksyczność β-tujonu, zalecane jest zachowanie szczególnej ostrożności w stosowaniu preparatów z wrotyczu. Jak dotąd nie odnotowano jednak żadnych przypadków zatrucia preparatami na jego bazie, jeżeli ściśle przestrzegano zalecanych dawek.

Jak mawiał Paracelsus, który był ojcem farmakognozji i fitochemii: „Nic nie jest trucizną i wszystko jest trucizną, bowiem tylko dawka czyni zeń truciznę.”

Substancje występujące we wrotyczu, wykazują działanie silnie odkażające, przeciwzapalne, odtruwające, uspakajające oraz rozkurczowe. Jest uznawany za jeden z najsilniejszych środków żółciopędnych. Dzięki zawartości laktonów i terpenów, zwiększa odporność całego organizmu na zakażenia. Działa wyciszająco i antydepresyjnie. Wspomaga także pracę serca i przepływ krwi.

Wodne wyciągi z ziela wrotyczu, są skutecznym środkiem w walce z grypą, odrą, anginą, a nawet szkarlatyną. Natomiast alkoholowe wyciągi stosowane zewnętrznie są świetnym środkiem w walce ze świerzbem i wszawicą. Właściwości odkażające wrotyczu pomagają zwalczać różnego rodzaju pasożyty.

Dzięki swojemu charakterystycznemu zapachowi, wrotycz sprawdza się także jako środek odstraszający komary, muchy, mrówki, a nawet kleszcze.

Przepis na nalewkę z wrotyczu

Nalewka wrotyczowa to preparat, który warto mieć w swojej domowej apteczce. Wykazuje ona działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe, przeciwpasożytnicze, rozgrzewające, a także przeciwreumatyczne. Wspomaga leczenie stanów zapalnych skóry, a także łupieżu, wszawicy i świerzba. Jest cudownym środkiem na różnego rodzaju zmiany skórne: wypryski, liszaje, ropnie, a nawet opryszczkę.

Potrzebne składniki:

• 1 szklanka suszonego ziela wrotyczu (może być też świeże, zmielone)
• 250-300 ml alkoholu (40-70%)

1. Suszone lub świeże ziele wrotyczu zalewamy wysokoprocentowym alkoholem.

2. Zamkniętą w szczelnym naczyniu mieszankę, macerujemy przez 7 dni, w ciemnym miejscu. Warto codziennie potrząsnąć naczyniem.

3. Po wyznaczonym czasie, całość dokładnie filtrujemy i zamykamy w czystej buteleczce.

Do stosowania wewnętrznego – 10 ml nalewki wrotyczowej rozcieńczamy w 100 ml wody – pijemy 2-3 razy dziennie. Jako płukankę (np. do płukania jamy ustnej) – 1 łyżkę nalewki rozcieńczamy w 1/2 szklanki wody. Nierozcieńczoną nalewkę stosujemy na zmiany skórne. Może posłużyć nam również jako wcierka na bolące stawy i mięśnie.